Telefon hattı operatörü

Henüz evlere telefonun gelmediği dönemlerde, telefon numarası alabilmek için aylarca sıra beklenen o zamanlarda telefon hattı operatörleri iki hattı birbirlerine bağlıyordu. Telefon hatları henüz bu kadar yaygın değilken, telefon operatörleri en az kablo hattı ile en fazla alıcıya ulaşmayı hedefleyen bir sistem planladı. 1950’de sonra teknolojinin ve dijitalleşmenin adımları atıldıktan sonra bu meslek ortadan kalktı. Hatlar kişisel hale geldi.

Pony express postacılığı

Tarihteki en kısa süreli mesleklerden biri olarak bilinir. Pony Express Postacılığı postaları aldığı gibi atla son sürat koşarak postayı kendinden sonraki atlı postacıya veriyordu. Bu şekilde postaların süresi yaklaşık 10-13 gün sürüyordu. Teknolojinin gelişimiyle bu süre artık bir tık uzağımızda buluyor. Çoğu posta şekilleri artık elektronik postalara döndü ve artık bir postayı haftalarca beklemeye gerek kalmadı. Dijitalleşmeyle beraber bu meslekte ortadan kalkmış oldu.

Bankacılık

Türkiye’deki en büyük altyapı çalışmaları bankacılık sektörü tarafından destekleniyor. Dijital dönüşümle her kanalda kullanılan bankacılık sektörü, mobil uygulamalara ve internet bankacılığına dönmüş durumda. Dijitalleşmenin ortadan kaldıracağı bir diğer meslek de bankacılık olacağı düşünülüyor.

Kasiyerlik

Zincir marketlerde bulunan kasiyerlik mesleği dijitalleşme ile son bulacağı biliniyor. Yavaş yavaş tüm zincir marketlerde yerini alan otonom kasiyer alanları, insan gücü gerektirmeden hesap yapabiliyor. Böylelikle insan gücüne gerek kalmadan işlemleri onaylayabiliyor.

Hibrit çalışma düzeni

Dijital dönüşümün gerçekleşmesiyle birlikte çalışanlar nerede, nasıl ve ne zaman çalışacaklarını seçebiliyor. Çünkü veri ve bilgiler dijital formatlara kolayca çevrilebiliyor aynı zamanda dijital formatlarda saklanabilip, mobil cihazlardan her an ve her yerden erişime açık olabiliyor. Bu sayede artık ofis veya iş yerlerine haftanın her günü gitmek yerine, haftanın belirli gün ve saatleri ofiste olmak yeterli olabiliyor.

Yenilik

Dijital dönüşüm sadece bilgilerin elektronik bir platforma aktarılması değil, aynı zamanda bu elektronik platformların etkili biçimde kullanılmaları ve geliştirilmeleri için de yeni yollar bulunmasıyla ilgilidir. Günümüz dijitalleşmesiyle iş dünyasının hemen hemen her alanında hayata geçirilebilecek yenilikçi çözümler mevcuttur.

İletişim şekli

İletişim günlük hayatımızın en önemli yönlerinden biridir. İletişimin güçlü olmadığı bir işletmeler ayakta kalamaz. Dijital dönüşüm, çalışanlar ve müşteriler arasındaki iletişimin sağlanması için şirketler pek çok araç ve yöntem sunar. Bu araçlar ve yöntemler verinin veya dokümanların sonsuza dek aktarılmasını mümkün kılar. Örnek olarak Skype gibi online konferans platformları, blog siteleri, Facebook gibi sosyal medya platformları gösterilebilir.

Yapay zekâ

Yapay zekâ üzerine tartışmalar uzun süredir süregelmektedir. Bu tartışmaların ortak kanaati ise yapay zekanın işletmelere yeni iş alanlarını oluşturacağıdır. Yapay zekâ günümüzde iş dünyasını belli bir şekilde değiştirmiş durumda.

Gelecek meslekler farklı olacak

Günümüzde dijitalleşmeyle beraber günümüzde var olan bazı mesleklere son vermek durumunda kalacağız. Bunun yerine dijitalleşmeyle yeni yeni meslekler ortaya çıkacak. Dijitalleşmenin bu dinamikleri ön görülerek, küçük yaşlardaki çocukları meslek seçimine yönlendirmemiz eskisine göre daha zor olacaktır. Çünkü günümüz çocukları bu teknoloji ile doğuyor ve büyüyor.

5 kuşak bulunuyor

Yaşadığımız çağ, insanların geçmiş zamanlarına oranla değişimin ve dönüşümün hızlandığı hatta ve hatta kontrol edilemediği bir hal aldı. Aynı dönemlerde yaşayan, ayı özelliklere sahip kişilerin oluşturduğu grupları kuşak olarak tanımlayabiliriz. 21.yy’da kuşak sınıflandırılması; Gelenekselciler, Bebek Patlaması, X, Y ve Z Kuşağı olarak sınıflandırılır. İnsanların hayata bakış açıları, hayatı algılamaları zaman geçtikçe ve teknoloji geliştikçe değişti. Birbirlerine yakın dönemde yaşayan insanların benzer özelliklerde olmasına sebep oldu.

Gelişim süreci büyük fark oluşturuyor 

Dijital dönüşüm kuşaklar arasındaki uyumun oluşmasına engel oldu. Sebebi ise teknolojinin gelişmesiyle beraber ortaya çıkan meslekler, fikirler ve iş biçimleri. Eski kuşaklardan olan Gelenekselci, Bebek Patlaması ve X kuşağındaki kişiler bu meslek ve fikirlere karşı adaptasyon noktasında birçok sorun yaşayabiliyor. Fakat Y, Z ve Alfa kuşaklarının teknoloji ve dijitalleşmeye olan yatkınlığı da gözden kaçmıyor.

Teknolojik imkanlar önemli bir yer tutuyor

Teknolojinin zaman geçtikçe gelişmesinin aynı zamanda eski kuşaklara zorluk yaşattığı da bilinir. Bu zorluklar genel anlamda eski kuşakların dijitalleşme hızına ayak uyduramadığından olması ihtimaldir. Çünkü eski kuşaklar teknolojinin içinde doğmamıştır. Teknolojiyle daha sonradan tanışmıştır. Bu zorluklar eski kuşakları hem iş ortamında hem de günlük yaşamında oldukça zorlayabiliyor.

1920’li yıllara dayanıyor

Otonom araçların tarihleri 1920-1930’lu yıllara dayanıyor. İlk otonom araçlar 19325 yılında Francis Houdina’in radyo kontrollü aracını sürmesiyle ortaya çıkıyor. Otonom araçları doğru anlayabilmek adına öncellikle ‘otonomi’ tanımını anlamak gerekiyor. Otonomi, Yunanca ‘auto’ ve ‘nomos’ kelimelerininin bir araya gelmesiyle olur. Bu kelimelerin birleşmesiyle de kendi kendini yönetebilirlik kendinin farkında olmak anlamları taşır.

Karar verme yetisi mevcut

Otonom araçların en önemli noktası aracın nereden ve nasıl bir durumda olduğunun farkında olabilmesi ve kendi kendi konumu bilmesidir. Aracın bu konumu, sensörlerden gelen verilerle Kalman filtreleri adı verilen bir teknik kullanılarak ölçülür. Burada doğru konum kestirimi ve haritalama yapabilmek büyük öenm taşır.

Yapay zekâ önem kazanıyor

Geleceğin sürüşleri otonom araçlarla biçimlenmesi otonom teknolojilere büyük katkı sağlıyor. Bu teknolojilere radar, GPS, ultrasonik sensörler, şarj teknolojileri ve yapay zekâ da giriyor. Yapay zekâ ve veri işleme sayesinde otonom araçlar aynı insan gibi bazı refleks kazanımlarına sahip oluyor. Böylelikle trafik kazaları gibi hayati tehlike barındıran tehlikeli durumlar ortadan kalmış oluyor. Aynı zamanda otonom araçların kapsamı sayesinde rahatlıktan da söz edilebilir.

Büyük ilgi görüyor

Otonom araçlara yönelik şirketlerin büyük ilgi duyduğu ve bu eksende yatırımlar yaptığı biliniyor. Otonom araçların ulaşım, savunma sanayi, uzak teknolojileri ve lojistik gibi birçok alanda gelecek yıllarda ihtiyaçlara yönelik somut çözümler getireceği düşünülüyor.

5000 Days 

Mike “Beeple” Winkemann’ın “Everydays: Thre First 5000 Days” adlı eseri hem NFT dünyasının popülaritesini artırdı hem de şu ana kadar en yüksek fiyattan alıcı bulan eser olmayı başardı. Dijital sanatçı Mike 2007 yılından bu yana her gün çevrimiçi olarak yayınladığı fotoğrafların birleşiminden olan eserini 69.3 milyon dolar gibi devasa bir rakama satarak NFT tarihine adını altın harflerle yazdırdı.

CryptoPunk’s

NFT dünyasının bir diğer ünlü eseri de CryptoPunk’s. Günümüzden en değerli NFT eserleri arasında sayılan CryptoPunk’s şimdiye kadar satılan en değerli 4 adet çalışmayı içerisinde barındırıyor. CryptoPunk #7523 11.8 milyon dolara, CryptoPunk #3100 7,58 milyon dolara, CryptoPunk #7804 ise 7,57 milyon dolara alıcı bulmayı başardı.

Crossroads

Yine dijital sanatçı Beeple’ın piyasaya sunduğu başka bir NFT eseri olan Crossroads, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın mağlubiyeti ile dalga geçen 10 saniyelik bir video olarak karşımıza çıkıyor. Bu eser 6,66 milyon dolara alıcı bulmanın yanı sıra politik eleştirilerin dijitalleştirmeyi de başardı.

000001KIZ

Ülkemizde de NFT eserlerine olan ilgi giderek artıyor. Günümüzün en başarılı komedyenleri arasında gösterilen Cem Yılmaz, karikatür sanatçısı olduğu dönemlere gönderme yapan 000001KIZ adlı eserini OpenSea adlı platformda geçtiğimiz günlerde satışa çıkardı. Yılmaz’ın eseri yaklaşık olarak 21 bin dolara alıcı bulmayı başardı.

Merkeziyetsiz internet

İnternetin gelişimi göz önüne alındığında alternatif, aykırı ve merkeziyetsiz iş biçimleri ön plana çıkıyor. Bu noktada Web 3.0 ile birlikte tıpkı kripto paralar gibi internetin de şirketlerin tekellerinden kurtularak bağımsızlığına kavuşturulması hedefleniyor. Web 3.0 ise sanal evrenler teorisini güçlendiriyor.

Metaverse nedir?

Evren ötesi anlamını taşıyan Metaverse kavramı, Web 3.0 ile birlikte adından sıkça söz ettirmeye başladı. Sanal evrenler teorisini hayata geçirmeyi amaçlayan Metaverse, kısa sürede ilgi uyandırmayı başardı. Başta mevcut şirketlerinin çatı kuruluşunu Meta isimli yeni bir şirket ile pekiştiren Zuckerberg olmak üzere, birçok teknoloji, tekstik, kozmetik ve oyun şirketi de Metaverse yatırımlarına başladı.

Biim-kurgu filmi tadında

Dijital dünyayı sanal evrenlerle bambaşka bir boyuta taşıyacak olan Metaverse kavramı, geçtiğimiz yıllarda yayınlanan Ready Player One filminin gerçek hayata yansıması niteliğinde. Ayrıca Fortnite adılı oyunda Travis Scoot’un verdiği efsanevi konser de gelecekteki Metaverse dünyasının fragmanı sayılıyor.

Arazi satışları başladı

Adından söz edildiği günden bu yana Sandbox, Axie Infinity, OVR Metaverse gibi birçok metaverse platformu ortaya çıktı. Bu platformlar çeşitli kripto paralar ve cüzdanlar üzerinden sanal ve dünya haritasını satışa çıkardı. Ülkemizde de yoğun ilgi ile karşılanan bu platformlar, bireysel kullanıcıların yeni yatırım gözdesi haline gelmiş durumda. Hatta Tokens.com’un yönetim kurulunun 2,43 milyon dolara bir arazi satın aldığı ve bu araziyi Metaverse dünyasının cazibe merkezlerinden biri haline getirmeyi hedeflediği biliniyor.

Gerçeklik kavramı yeniden şekilleniyor

Metaverse kavramı ile birlikte gerçeklik kavramı da yeniden şekilleniyor. Metaverse evrenine girmek için kullanıcıların Sanal Gerçeklik (VR), Artırılmış Gerçeklik (AR) ve Karma Gerçeklik Gözlükleri’nden birine sahip olması gerekiyor.

 2015 yılında görücüye çıktı

Amerika merkezli Boston Dynamics şirketinin köpeği andıran robotu “Spot” 2015 yılında görücüye çıktı ve inanılmaz bir ilgiye maruz kaldı. ABD Savunma Bakanlığı’na bağlı Darpa ajansı için robot bilim ve robotik kodlama alanlarında AR-GE çalışmaları yapan Boston Dynamics, 2013 yılında ise dijital dev Google tarafından satın alınmıştı. 2020 yılında ise şirket Japonya’ya bağlı bir şirketler topluluğu alan SoftBank Grubu’na satıldı. Robot köpeklerin atası sayılan Spot piyasaya sürüldüğünde 73 kilo ağırlığındaydı.

Karbon salınımını en aza indirgiyor

Spot, elektrik enerjisi ile çalışan bir robot köpek olarak karbon salınımı da en aza indirgemeyi başarıyor. Spot’un mekanizmasında ise hareket sensörleri, kameralar ve gelişmiş bir hidroelektrik sistemler ekosistemi yer alıyor. Ayrıca spot aldığı darbelere rağmen dengesini korumayı başarıyor.

Yıllar içinde geliştirildi

2020 yılında robot köpek Spot’un son modeli tanıtıldı. Yaklaşık 34 kilo ağırlığımda, 1 metre uzunluğunda, 50 santimetre eninde ve 80 santimetre boyunda olan yeni model çeşitli aksesuarlar ile birlikte tanıtıldı. Yeni model Spot’un karmaşık teknolojik sistemleri ve ileri teknoloji ürünleri ile tasarlandığı da açıkça görüldü.

İlk siparişler verildi

Robot köpekler endüstriyel kullanımlar için satışa çıkarılmaya başlandı. Spot’un ilk müşterilerinden biri ise bir petrol şirketi oldu. Petrol şirketi Spot’u devriye köpeği olarak kullanmaya başladı. İlerleyen yıllarda tehlike arz eden çalışma bölgelerinde robot köpeklerin sıklıkla kullanılması bekleniyor.

Uzay çalışmaları için kullanılacak

Robot köpeklerin gelecekte uzay çalışmalarında kullanılması bekleniyor. Keşif, bulgu toplama ve dünyaya getirme aşamalarında robot köpekler insanoğlunun uzay yolculuğuna büyük katkı yapacak gibi duruyor.

Sosyal mühendislik yapılmasına müsaade etmeyin

Bilgisayar korsanları genellikle hedefini rastgele kişilerden seçmekten ziyade her an ulaşabileceği ve hakkında bilgi sahibi olduğu kişilerden seçmeye özen gösterirler. Bilgisayar korsanları veri hırsızlığı operasyonlarına başlamadan önce hedefi hakkında sosyal mühendislikler yaparak bilgi toplamaya ve şifre kırma işlemlerinin süresini minimuma indirmeye çalışır. Bu noktada size yönelik sosyal mühendislik yapan insanlara temkinli yaklaşmanızda fayda var.

Korsan programlardan kaçının

Günümüzde bazı bilgisayar veya mobil cihazlarda yer alan programlar ücretli olarak sunuluyor. Ancak bazı yöntemler kullanarak programları kıran bilgisayar korsanları çeşitli forumlarda programları ücretsiz olarak yayınlama kararı alabiliyor. Bu noktada iki defa düşünmelisiniz. İndirdiğiniz dosyaların içerisinde yerleştirilmiş kodlamalar ile size ait verilerin ele geçirilmesi oldukça kolaylaşıyor.

Şifrelerinizi paylaşmayın

Özellikle finansal teknolojilere yönelik uygulamalarda tanımadığınız hiç kimse ile şifreleriniz paylaşmamanız gerektiğini zaten biliyorsunuz. Bu noktada kurumsal telefon numaralarının kullanımı oldukça artmış durumda. Karşınızdaki kişilerin güvenilirliğinden şüphe ettiğiniz takdirde kesinlikle hakkınızdaki hiçbir bilgiyi paylaşmamanız gerekiyor. Aksi takdire istenmeyen finansal sonuçlarla karşı karşıya kalabilirsiniz.

Cihazlarınızı sık sık yedekleyin

Akıllı cihazlarınızda yer alan tüm bilgileri zaman zaman yenileyerek cihazlarınızı bilgilerinizden arındırmanızda yarar var. Bu sayede olası siber saldırılara korsanlar eli boş dönecektir.

Mahremiyete önem verin

Siber güvenlik kavramının en büyük destekçisi mahremiyettir. Ne yazık ki dijital mecralarda korsanların kötü amaçlı kullanımlarına yönelik birçok bilgiyi şahsi isteğimizle paylaşıyoruz. Bu da korsanların bizler hakkında bilgi sahibi olmasını sağlıyor. Kullandığınız platformlarda mahremiyet prensipleri oluşturmalı ve dijital sosyal mühendisliğe müsaade etmemelisiniz.

Gizlilik ayarlarını kontrol edin

Bazı dijital uygulamalar bilginiz dahilinde veya bilginiz dahilinde olmadan bilgilerinizi üçüncü şahıslar ile paylaşabiliyor. Bu noktada kullandığınız dijital uygulamaların gizlilik ilkelerini iyi okumalı ve izin ayarlarını sık sık kontrol etmelisiniz.

Basecamp

Günümüzün en popüler proje yönetim araçlarından biri olan Basecamp, minimal arayüzü ile iş hayatını kolaylaştıran bir uygulama olarak karşımıza çıkıyor. Uygulamada görev dağılımı, ekip içi sohbet, dokümantasyon ve yapılacaklar listesi gibi birçok unsur bir arada bulunuyor. Sabit bir ücret dahilinde kullanabileceğiniz Basecamp şirketinizin reaksiyon hızını oldukça artıracaktır.

Slack

Günümüzde şirketlerin çevikliğini sağlayan en önemli faktör ekip içi iletişim. Bu noktada Slack uygulaması biçilmiş kaftan. Çok sayıda projenin eş zamanlı olarak yürütüldüğü şirketler için kritik bir rol alan Slack uygulaması tıpkı Twitter’da yer alan “Tag” mantalitesi ile çalışıyor. Slack uygulamasının bir diğer avantajı ise mobil kullanım deneyimi.

Kanban Tool

Şirket çalışanlarının motivasyonu artıran ve şirketinize çeviklik sağlayacak olan bir diğer uygulama ise Kanban Tool. Yapılacaklar listesini renkli arayüzü ile kategorilere ayıran bu uygulama çeşitli panolardan oluşuyor.

Asana

Takım içi iletişimi güçlendiren ve ekip üyelerinin aynı sayfada yer almasını sağlayan bir proje yönetimi aracı olan Asana şirketler için birçok avantaj sağlayan bir uygulama olarak karşımıza çıkıyor. İş takibini kolaylaştıran, iletişim problemlerinden kaynaklanan sorunların önüne geçen ve iş gücü kaybının engelleyen Asana, Google Takvimler ile entegre olarak çalışma kabiliyetine de sahip.

 Türk ekonomisinin amiral gemisi KOBİ’ler için çağımızda dijitalleşme bir gereklilik hatta bir zorunluluk haline geldi. Rekabet ve sürdürülebilirlik açısından oldukça önemli bir konu olarak karşımıza çıkan dijitalleşme, KOBİ’lerin karar alma ve reaksiyon verme süreçlerinde hayati önem taşıyor. Endüstri 4.0 ile birlikte KOBİ’lere büyük avantajlar sağlayan yeni nesil uygulamalar karlılık oranlarını ve verimliliği arttırıyor. Bu noktada dijital dünyaya ayak uyduran KOBİ’ler rakabet avantajına sahip olmayı başarıyor. Peki, KOBİ’ler neler yapmalı?

Eğitimler alın

Dijital dönüşüm, iş ve sosyal yaşama dair birçok kavramı ve teorik bilgiyi zorunlu kılıyor. Dolayısıyla KOBİ’lerin dijitalleşme yolculuklarında hata payını en aza indirmek için çeşitli eğitimler alması gerekiyor.

Stratejinizi oluşturun

Gerekli eğitimlerin ardından KOBİ’lerin ileriye dönük stratejik yol haritalarını ve alternatif planlarını oluşturması gerekiyor. Bu sayede KOBİ’ler ortaya çıkacak engeller karşısında daha güçlü bir duruş sergileyebilir ve yoluna emin adımlarla devam edebilir.

Verileri avantaja çevirin

Dijital dünyada veri analizi oldukça önemli bir kavram. Verilerin doğru yorumlanması karlılık paylarını artıran ve iş süreçlerini kolaylaştıran bir faktör olarak öne çıkıyor. Bu noktada KOBİ’lerin elinde bulunan verileri iyi analiz etmesi ve bu verilerden elde edilen bilgi birikimini pazarlama noktasında avantaja çevirmesi gerekiyor.

Kullanıcı dostu olun

İşinizi dijitale taşıdığınız takdirde kullanıcı dostu arayüzlerle müşterilerinizin karşısında çıkmalısınız. KOBİ’lerin dijital mecralarda oluşturdukları platformların hızlı, güvenilir ve basit olmasına dikkat etmesi büyük önem taşıyor. Ayrıca KOBİ’lerin kurdukları platformların optimize etmeleri ve mobil uyumlu bir hale getirmeleri gerekiyor.

Siber güvenliği ihmal etmeyin

KOBİ’lerin dijital dünyadaki riskler konusunda bilgi sahibi olması ve çeşitli önemler alması gerekiyor. Dolayısıyla KOBİ’lerin siber güvenlik alanda öne çıkmış profesyonellerden yardım alması bir zorunluluk haline geliyor.